शरद पौर्णिमा हा हिंदू धर्मातील अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाचा सण मानला जातो. आश्विन महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या पौर्णिमेला शरद पौर्णिमा २०२६ Sharad Purnima 2026 साजरी केली जाते. या दिवशी चंद्र देव आपल्या पूर्ण तेजाने प्रकाशमान असतो, अशी धार्मिक मान्यता आहे. शरद पौर्णिमेच्या रात्री माता लक्ष्मीचे पूजन, चंद्रदर्शन, खीर बनवून ती चंद्रप्रकाशात ठेवण्याची परंपरा आणि रात्र जागून भक्ती करण्याला विशेष महत्त्व आहे. महाराष्ट्रात हा सण कोजागिरी पौर्णिमा म्हणूनही प्रसिद्ध आहे.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, शरद पौर्णिमा २०२६ च्या रात्री माता लक्ष्मी पृथ्वीवर भ्रमण करून कोण जागे आहे, याची पाहणी करते, अशी मान्यता आहे. म्हणूनच या पौर्णिमेला कोजागरी पौर्णिमा असेही म्हटले जाते. या दिवशी श्रद्धेने पूजा-अर्चना केल्याने घरात सुख, शांती, समृद्धी आणि सकारात्मकता नांदते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.
या लेखामध्ये आपण शरद पौर्णिमा २०२६ ची तारीख, तिथी, पूजाविधी, धार्मिक महत्त्व, पौराणिक कथा, खीर बनवण्याची परंपरा, चंद्रपूजन, ज्योतिषशास्त्रीय महत्त्व आणि या दिवशी करता येणारे पारंपरिक उपाय यांची सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.
शरद पौर्णिमा २०२६ कधी आहे?
शरद पौर्णिमा २०२६ रविवार, २५ ऑक्टोबर रोजी साजरी केली जाणार आहे. या दिवशी आश्विन शुक्ल पौर्णिमा तिथी असल्यामुळे माता लक्ष्मीचे पूजन, चंद्रदर्शन आणि पारंपरिक धार्मिक विधी करण्याला महत्त्व आहे.
शरद पौर्णिमा २०२६ ची महत्त्वाची माहिती पुढीलप्रमाणे आहे.
- सणाचे नाव: शरद पौर्णिमा २०२६ किंवा कोजागिरी पौर्णिमा
- तारीख: रविवार, २५ ऑक्टोबर २०२६
- हिंदू महिना: आश्विन
- पक्ष: शुक्ल पक्ष
- तिथी: पौर्णिमा
- पौर्णिमा तिथी प्रारंभ: २५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सकाळी ११:५५ वाजता
- पौर्णिमा तिथी समाप्त: २६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सकाळी ९:४१ वाजता
वरील तिथीच्या वेळा भारतीय प्रमाणवेळेनुसार उपलब्ध पंचांगावर आधारित आहेत. प्रत्यक्ष पूजेची वेळ, चंद्रोदय आणि निशीथ काळातील मुहूर्त जाणून घेण्यासाठी आपल्या शहरानुसार पंचांग तपासावे.
शरद पौर्णिमा २०२६ चे धार्मिक महत्त्व
हिंदू धर्मात पौर्णिमेला विशेष महत्त्व आहे. पौर्णिमेच्या दिवशी चंद्र पूर्ण अवस्थेत असल्यामुळे ही तिथी पूर्णत्व, शांती, भक्ती आणि आध्यात्मिक साधनेशी जोडली जाते. आश्विन महिन्यात येणारी शरद पौर्णिमा २०२६ त्यातील एक विशेष पौर्णिमा मानली जाते.
धार्मिक मान्यतेनुसार, शरद पौर्णिमा २०२६ च्या रात्री चंद्राची किरणे अमृततुल्य असतात. त्यामुळे या रात्री चंद्रप्रकाशात खीर ठेवण्याची प्रथा अनेक ठिकाणी प्रचलित आहे. दुसऱ्या दिवशी ही खीर प्रसाद म्हणून ग्रहण केली जाते. ही परंपरा श्रद्धा आणि भक्तिभावाचे प्रतीक आहे.
या दिवशी माता लक्ष्मी आणि भगवान विष्णू यांचे स्मरण केले जाते. काही परंपरांमध्ये चंद्रदेवाचीही पूजा केली जाते. भक्त आपल्या कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी, आर्थिक स्थैर्यासाठी आणि मानसिक शांततेसाठी प्रार्थना करतात.
शरद पौर्णिमा २०२६ चा सण आपल्याला कृतज्ञता, संयम, सकारात्मक विचार आणि आध्यात्मिक साधनेचे महत्त्व शिकवतो. या दिवशी केवळ धार्मिक विधी करण्यापेक्षा मनःशांती, सदाचार आणि गरजू व्यक्तींना मदत करण्याचा संकल्प करणेही महत्त्वाचे आहे.
शरद पौर्णिमेला कोजागिरी पौर्णिमा का म्हणतात?
शरद पौर्णिमेला कोजागिरी पौर्णिमा असे म्हणण्यामागे एक प्रसिद्ध धार्मिक मान्यता आहे. ‘को जागर्ति?’ या संस्कृत शब्दांचा अर्थ ‘कोण जागे आहे?’ असा होतो.
लोकमान्यतेनुसार, शरद पौर्णिमा २०२६ च्या रात्री माता लक्ष्मी पृथ्वीवर भ्रमण करते आणि कोण जागे राहून भक्ती, जप किंवा धार्मिक कार्य करत आहे, हे पाहते. या मान्यतेतून कोजागिरी पौर्णिमेच्या रात्री जागरण करण्याची परंपरा निर्माण झाली आहे.
या रात्री अनेक भाविक माता लक्ष्मीची पूजा करतात, लक्ष्मी मंत्रांचा जप करतात, भजन-कीर्तन करतात आणि कुटुंबासोबत धार्मिक वातावरणात वेळ घालवतात.
महाराष्ट्रात कोजागिरी पौर्णिमा विशेष उत्साहाने साजरी केली जाते. अनेक ठिकाणी दूध किंवा खीर तयार करून चंद्रप्रकाशात ठेवण्याची आणि नंतर कुटुंबातील सदस्यांसोबत प्रसाद म्हणून ग्रहण करण्याची परंपरा आहे.
मात्र, शरद पौर्णिमा २०२६ या धार्मिक परंपरेचा अर्थ केवळ रात्रभर जागरण करणे असा नसून भक्तिभावाने ईश्वराचे स्मरण करणे, सद्विचार जोपासणे आणि आपल्या जीवनातील चांगल्या गोष्टींबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करणे हाही आहे.
शरद पौर्णिमेची पौराणिक कथा
शरद पौर्णिमा २०२६ शी संबंधित विविध धार्मिक कथा प्रचलित आहेत. त्यापैकी माता लक्ष्मी आणि कोजागिरी पौर्णिमेशी संबंधित कथा विशेष प्रसिद्ध आहे.
एका धार्मिक मान्यतेनुसार, शरद पौर्णिमा २०२६ च्या रात्री माता लक्ष्मी पृथ्वीवर येते आणि ‘को जागर्ति?’ म्हणजेच ‘कोण जागे आहे?’ असे विचारते. या रात्री जागे राहून देवीचे स्मरण करणाऱ्या आणि धर्माचरण करणाऱ्या भक्तांवर माता लक्ष्मीची कृपा होते, अशी श्रद्धा आहे.
या कथेतून परिश्रम, जागरूकता आणि कर्तव्यनिष्ठेचे महत्त्वही सांगितले जाते. जीवनात समृद्धी प्राप्त करण्यासाठी केवळ इच्छा व्यक्त करणे पुरेसे नसते, तर योग्य प्रयत्न, शिस्त आणि सदाचार यांचीही आवश्यकता असते.
शरद पौर्णिमेचा संबंध भगवान श्रीकृष्णांच्या महारासाशीही जोडला जातो. वैष्णव परंपरेनुसार, शरद ऋतूतील पौर्णिमेच्या रात्री भगवान श्रीकृष्णांनी गोपींसोबत महारास केला, असे वर्णन आढळते. ही कथा भक्ती, प्रेम आणि परमेश्वराशी असलेल्या आध्यात्मिक नात्याचे प्रतीक मानली जाते.
या कथांमधून शरद पौर्णिमा २०२६ चे धार्मिक आणि आध्यात्मिक महत्त्व स्पष्ट होते. वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये या सणाशी संबंधित कथांमध्ये काही फरक आढळू शकतो.
शरद पौर्णिमेला माता लक्ष्मीची पूजा कशी करावी?
शरद पौर्णिमा २०२६ च्या दिवशी माता लक्ष्मीची पूजा करण्याची परंपरा आहे. घरातील स्वच्छता, पवित्रता आणि भक्तिभाव यांना या पूजेत महत्त्व दिले जाते.
पूजाविधी पुढीलप्रमाणे करता येतो.
१. सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत.
२. घरातील देवघर आणि पूजेची जागा स्वच्छ करावी. शक्य असल्यास प्रवेशद्वाराजवळ रांगोळी काढावी.
३. पूजास्थानी माता लक्ष्मीची मूर्ती किंवा प्रतिमा स्थापित करावी.
४. देवीसमोर तुपाचा दिवा लावावा आणि हळद, कुंकू, अक्षता, फुले, धूप व दीप अर्पण करावे.
५. माता लक्ष्मीचे ध्यान करून आपल्या कुटुंबाच्या सुख, शांती, आरोग्य आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना करावी.
६. ‘ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः’ या मंत्राचा श्रद्धेनुसार जप करावा.
७. देवीला खीर, दूध किंवा उपलब्ध सात्त्विक पदार्थांचा नैवेद्य दाखवावा.
८. शक्य असल्यास लक्ष्मी स्तोत्र, श्रीसूक्त किंवा इतर पारंपरिक स्तोत्रांचे पठण करावे.
९. पूजेनंतर कुटुंबातील सदस्यांसोबत प्रसाद ग्रहण करावा.
पूजेतील सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे मनातील श्रद्धा आणि शुद्ध भाव. पूजेसाठी महागड्या वस्तू असणे आवश्यक नाही. आपल्या क्षमतेनुसार साध्या पद्धतीने पूजा केली तरी भक्तिभावाला महत्त्व असते.
शरद पौर्णिमा २०२६ ला चंद्रपूजन कसे करावे?
शरद पौर्णिमा २०२६ च्या दिवशी चंद्रदर्शनाला विशेष महत्त्व दिले जाते. ज्योतिषशास्त्रात चंद्राला मन, भावना, मानसिक स्थैर्य आणि मातृसुखाशी संबंधित मानले जाते. त्यामुळे या दिवशी चंद्राचे स्मरण करून मानसिक शांततेसाठी प्रार्थना केली जाते.
चंद्रपूजनासाठी पुढील पारंपरिक पद्धत अवलंबता येते.
१. संध्याकाळी चंद्रोदयाच्या वेळी स्वच्छ जागी उभे राहून चंद्रदर्शन करावे.
२. चंद्रदेवाला नमस्कार करून मन शांत ठेवावे.
३. शक्य असल्यास स्वच्छ पाण्याने अर्घ्य अर्पण करावे. आपल्या परंपरेनुसार अर्घ्य देण्याची पद्धत स्वीकारावी.
४. ‘ॐ सोमाय नमः’ या मंत्राचा जप करावा.
५. आपल्या मनातील चिंता, अस्वस्थता आणि नकारात्मक विचार दूर होण्यासाठी प्रार्थना करावी.
६. कुटुंबाच्या सुख-शांतीसाठी आणि सर्वांच्या कल्याणासाठी संकल्प करावा.
चंद्रपूजन करताना आपल्या स्थानिक परंपरा आणि घरातील धार्मिक पद्धतींचे पालन करावे. धार्मिक विधी करताना सुरक्षिततेची काळजी घेणेही आवश्यक आहे.
शरद पौर्णिमेला खीर चंद्रप्रकाशात का ठेवतात?
शरद पौर्णिमा २०२६ च्या रात्री खीर तयार करून ती चंद्रप्रकाशात ठेवण्याची परंपरा अनेक हिंदू कुटुंबांमध्ये आहे. विशेषतः महाराष्ट्रात कोजागिरी पौर्णिमेच्या निमित्ताने दूध, खीर किंवा इतर दुग्धजन्य पदार्थ तयार करून कुटुंबीयांसोबत ग्रहण केले जातात.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, शरद पौर्णिमा २०२६ च्या रात्री चंद्राच्या किरणांमध्ये अमृततत्त्व असते. त्यामुळे चंद्रप्रकाशात ठेवलेली खीर प्रसाद म्हणून ग्रहण करण्याची प्रथा आहे. ही धार्मिक मान्यता आहे; चंद्रप्रकाशामुळे खिरीमध्ये विशेष औषधी गुण निर्माण होतात, याला ठोस वैज्ञानिक पुरावा नाही.
खीर तयार करताना दूध, तांदूळ, साखर किंवा गूळ आणि आवडीनुसार सुका मेवा वापरता येतो. खीर तयार झाल्यानंतर ती झाकून स्वच्छ जागी ठेवावी. उघड्यावर ठेवल्यास धूळ, कीटक किंवा इतर दूषित घटक त्यात पडू शकतात.
अन्नसुरक्षेच्या दृष्टीने दूध आणि खीर यांसारखे पदार्थ रात्रभर खोलीच्या तापमानावर ठेवणे टाळावे. धार्मिक परंपरा पाळताना खीर सुरक्षित तापमानात ठेवावी आणि योग्य वेळी प्रसाद म्हणून ग्रहण करावी.
शरद पौर्णिमा २०२६ चे ज्योतिषशास्त्रीय महत्त्व
वैदिक ज्योतिषशास्त्रात चंद्राला मनाचा कारक ग्रह मानले जाते. चंद्राची स्थिती व्यक्तीच्या भावनिक प्रतिक्रिया, मानसिक शांतता, संवेदनशीलता आणि विचार करण्याच्या पद्धतीशी जोडून पाहिली जाते.
शरद पौर्णिमा २०२६ ही चंद्राच्या पूर्ण अवस्थेशी संबंधित असल्यामुळे या दिवशी चंद्रपूजन, मंत्रजप आणि ध्यान करण्याला धार्मिक महत्त्व दिले जाते. अनेक ज्योतिषीय परंपरांमध्ये चंद्राशी संबंधित उपायांसाठी पौर्णिमेचा दिवस निवडला जातो.
तथापि, प्रत्येक व्यक्तीच्या कुंडलीत चंद्राची स्थिती वेगळी असते. चंद्र कोणत्या राशीत आहे, कोणत्या भावात आहे, त्याच्यावर कोणत्या ग्रहांची दृष्टी आहे आणि कोणती महादशा किंवा अंतर्दशा सुरू आहे, यानुसार ज्योतिषीय विश्लेषण केले जाते.
म्हणूनच शरद पौर्णिमा २०२६ ला सर्व व्यक्तींनी एकच उपाय करावा किंवा प्रत्येकाच्या जीवनात एकसारखे परिणाम घडतील, असे सांगणे योग्य नाही. ज्यांना चंद्राशी संबंधित ज्योतिषीय मार्गदर्शन हवे आहे, त्यांनी आपल्या जन्मकुंडलीचा विचार करून योग्य सल्ला घ्यावा.
धार्मिक उपाय मनःशांती आणि श्रद्धेला आधार देऊ शकतात; मात्र आर्थिक, कौटुंबिक किंवा आरोग्यविषयक समस्यांवर व्यावहारिक उपाय आणि आवश्यक तज्ज्ञांचे मार्गदर्शनही महत्त्वाचे आहे.
शरद पौर्णिमेला कोणते उपाय करावेत?
शरद पौर्णिमा २०२६ च्या दिवशी काही पारंपरिक धार्मिक उपाय श्रद्धेनुसार करता येतात. हे उपाय भक्तिभाव, सकारात्मक विचार आणि आत्मचिंतनासाठी उपयुक्त ठरू शकतात.
१. माता लक्ष्मीच्या मंत्राचा जप
शरद पौर्णिमेच्या रात्री माता लक्ष्मीसमोर दिवा लावून ‘ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः‘ या मंत्राचा जप करावा. जप करताना मन एकाग्र ठेवावे आणि कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी प्रार्थना करावी.
२. चंद्रदेवाचे स्मरण
चंद्रदर्शनाच्या वेळी चंद्रदेवाला नमस्कार करून मानसिक शांततेसाठी प्रार्थना करावी. मन अस्वस्थ असल्यास काही वेळ शांत बसून ध्यान करावे.
३. गरजू व्यक्तींना अन्नदान
या दिवशी गरजू व्यक्तींना अन्नदान करणे किंवा आपल्या क्षमतेनुसार मदत करणे हा एक चांगला धार्मिक आणि सामाजिक संकल्प आहे. दान करताना प्रसिद्धीपेक्षा सेवाभावाला महत्त्व द्यावे.
४. घरातील स्वच्छता आणि सकारात्मक वातावरण
घर स्वच्छ ठेवावे, देवघरात दिवा लावावा आणि कुटुंबातील सदस्यांशी प्रेमाने वागावे. घरातील शांतता आणि परस्पर आदर टिकवण्यासाठी प्रयत्न करावेत.
५. ध्यान आणि आत्मचिंतन
शरद पौर्णिमेच्या रात्री काही वेळ ध्यान, प्रार्थना किंवा आत्मचिंतनासाठी राखून ठेवावा. मागील काळातील चुका समजून घेऊन पुढील काळासाठी सकारात्मक संकल्प करावा.
६. कुंडलीनुसार चंद्राशी संबंधित उपाय
जन्मकुंडलीत चंद्राशी संबंधित अडचणी असल्याची ज्योतिषीय शंका असल्यास, संपूर्ण कुंडलीचे विश्लेषण करूनच ज्योतिषीय उपाय ठरवावा. केवळ पौर्णिमा असल्यामुळे मोती धारण करणे किंवा कोणताही विशिष्ट उपाय करणे आवश्यक आहे, असे नाही.
शरद पौर्णिमेला काय करावे आणि काय टाळावे?
शरद पौर्णिमा २०२६ च्या दिवशी धार्मिक परंपरेनुसार पूजा, मंत्रजप, चंद्रदर्शन, दानधर्म आणि कुटुंबासोबत वेळ घालवणे यांना महत्त्व दिले जाते.
या दिवशी पुढील गोष्टी करणे चांगले मानले जाते:
- सकाळी स्नान करून स्वच्छता राखावी.
- माता लक्ष्मी आणि चंद्रदेवाचे स्मरण करावे.
- घरात शांत आणि भक्तिमय वातावरण ठेवावे.
- आपल्या क्षमतेनुसार गरजू व्यक्तींना मदत करावी.
- कुटुंबातील सदस्यांशी प्रेमाने आणि आदराने वागावे.
- आरोग्याची काळजी घेऊन पुरेशी विश्रांती घ्यावी.
पारंपरिक दृष्टिकोनातून या दिवशी कटु बोलणे, भांडणे, दुसऱ्यांचा अपमान करणे आणि अनावश्यक वाद टाळावेत. मात्र, धार्मिक श्रद्धेच्या नावाखाली भीती बाळगण्याची गरज नाही. प्रत्येक परंपरेचे पालन आपल्या श्रद्धेनुसार आणि विवेकाने करावे.
निष्कर्ष
शरद पौर्णिमा २०२६ हा श्रद्धा, भक्ती, चंद्रदर्शन आणि माता लक्ष्मीच्या पूजनाशी संबंधित महत्त्वाचा सण आहे. रविवार, २५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी साजऱ्या होणाऱ्या या पौर्णिमेला अनेक भाविक चंद्रपूजन, खीर तयार करणे, मंत्रजप आणि दानधर्म अशा धार्मिक परंपरांचे पालन करतील.
शरद पौर्णिमेचे महत्त्व केवळ धार्मिक विधींपुरते मर्यादित नाही. हा दिवस कुटुंबासोबत आनंदाने वेळ घालवण्याची, मनःशांतीसाठी प्रयत्न करण्याची, कृतज्ञता व्यक्त करण्याची आणि गरजू व्यक्तींना मदत करण्याची प्रेरणा देतो.
या पवित्र दिवशी माता लक्ष्मी आणि चंद्रदेवाचे स्मरण करून आपल्या कुटुंबाच्या सुख, शांती, आरोग्य आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना करा. धार्मिक श्रद्धेसोबत विवेक, सदाचार आणि सकारात्मक कृती यांची सांगड घालून शरद पौर्णिमा साजरी करा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
१) प्रश्न: शरद पौर्णिमा २०२६ कधी आहे?
उत्तर:- शरद पौर्णिमा २०२६ मध्ये रविवार, २५ ऑक्टोबर रोजी आहे. या दिवशी आश्विन शुक्ल पौर्णिमा तिथी असल्यामुळे धार्मिक विधी आणि चंद्रदर्शनाला महत्त्व आहे.
२) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला कोजागिरी पौर्णिमा का म्हणतात?
उत्तर:- ‘को जागर्ति?’ या संस्कृत शब्दांचा अर्थ ‘कोण जागे आहे?’ असा होतो. माता लक्ष्मी या रात्री पृथ्वीवर भ्रमण करते, या धार्मिक मान्यतेशी या नावाचा संबंध आहे.
३) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला कोणत्या देवतेची पूजा करावी?
उत्तर:- या दिवशी माता लक्ष्मीची पूजा करण्याची परंपरा आहे. काही धार्मिक परंपरांमध्ये भगवान विष्णू आणि चंद्रदेवाचेही पूजन केले जाते.
४) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला खीर का बनवतात?
उत्तर:- धार्मिक मान्यतेनुसार, या रात्री चंद्राची किरणे अमृततुल्य असतात. त्यामुळे खीर चंद्रप्रकाशात ठेवून दुसऱ्या दिवशी प्रसाद म्हणून ग्रहण करण्याची परंपरा आहे.
५) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला कोणता मंत्र म्हणावा?
उत्तर:- माता लक्ष्मीच्या पूजेसाठी ‘ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः’ आणि चंद्रदेवाच्या स्मरणासाठी ‘ॐ सोमाय नमः’ या मंत्रांचा श्रद्धेनुसार जप करता येतो.
६) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला रात्रभर जागरण करणे आवश्यक आहे का?
उत्तर:- आपल्या धार्मिक परंपरेनुसार चंद्रदर्शन करून अर्घ्य अर्पण करता येते. विधी करताना स्वच्छता, सुरक्षितता आणि स्थानिक परंपरांचे पालन करावे.
७) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला रात्रभर जागरण करणे आवश्यक आहे का?
उत्तर:- कोजागिरी पौर्णिमेला जागरण करण्याची परंपरा आहे; परंतु आरोग्याच्या दृष्टीने प्रत्येकाने रात्रभर जागे राहणे आवश्यक नाही. आपल्या क्षमतेनुसार भक्ती आणि प्रार्थना करता येते.
८) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला रात्रभर जागरण करणे आवश्यक आहे का?
उत्तर:- नाही. ही धार्मिक परंपरा आहे; प्रत्येकासाठी ती बंधनकारक नाही. खीर ग्रहण करायची असल्यास ती स्वच्छ आणि सुरक्षित ठेवलेली असावी.
९) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला आर्थिक समृद्धीसाठी कोणता उपाय करावा?
उत्तर:- माता लक्ष्मीची पूजा, मंत्रजप आणि गरजू व्यक्तींना दान करणे हे पारंपरिक उपाय आहेत. आर्थिक स्थैर्यासाठी योग्य नियोजन, बचत आणि जबाबदार आर्थिक निर्णय घेणेही महत्त्वाचे आहे.
१०) प्रश्न: शरद पौर्णिमेला चंद्राशी संबंधित ज्योतिषीय उपाय करता येतात का?
उत्तर:- होय, आपल्या श्रद्धेनुसार चंद्रपूजन आणि मंत्रजप करता येतो. मात्र, मोती धारण करणे किंवा विशिष्ट ज्योतिषीय उपाय निवडणे यापूर्वी जन्मकुंडलीचे योग्य विश्लेषण करून घेणे हितावह ठरते.
